Tập V — Các hệ 64 Quẻ — cơ sở di truyền, Phong Thủy
Chương 45
Hệ 64 Quẻ Văn Vương. Cơ sở
Chương 45
HỆ 64 QUẺ VĂN VƯƠNG, CƠ SỞ
1 - CẤU TRÚC : NỘI QUÁI, NGOẠI QUÁI, VỊ TRÍ
ÂM, DƯƠNG, HÀO SƠ, TRUNG, MẠT
Chúng ta biết rằng trong Bát Quái có 8 Quẻ là : Kiền, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài. Bây giờ chúng ta hãy kết hợp các Quẻ đó lại với nhau, chập đôi một. Chúng ta sẽ thu được tất cả là 8~ = 64 đối tượng gọi là Quái.
Các Quẻ trong Bát Quái gọi là Quẻ đơn, các Quái gọi là Quẻ kép, hay đơn giản là Quẻ. Mỗi Quái có 6 vạch gọi là 6 hào.
A-ĐỊNH NGHĨA.
Thuần Quái, Đơn Quái
Trong số 64 Quái đồ, có những Quái có hai phần giống nhau và những Quái có hai phần khác nhau. Loại thứ nhất gọi là Thuần Quái, gốm 8 phần tử. Loại thứ hai gọi là Quái không thuần. Còn các Quái của Bát Quái gọi là Đơn Quái.
Thuần Quải còn mang một loại tên riêng như sau :
Thuần Kiền : Kiền vi Thiên, Thuần Đoài : Đoài vi Trạch, Thuần Ly : Ly vi Hỏa, Thuần Chấn : Chấn vi Lôi, Thuần Tôn : Tôn vi Phong, Thuần Khảm : Khảm vi Thủy, Thuần Cấn : Cấn vi Sơn, Thuần Khôn : Khôn vi Địa.
Ngoại Quái, Nội Quái
Phần Dơn Quái đặt ở trên mỗi Quái 6 hào gọi là Ngoại Quái. Phần Đơn Quái đặt dưới gọi là Nội Quái.
Với hệ 64 Quẻ Tiên thiên (Hình 15), trong cách sắp xếp các Quẻ 6 hào. các Nội Quái đều như nhau, theo trình tự xác định : Khôn, Cấn, Khảm, Tốn, Chấn, Ly.
Đoài và Kiến. Còn các Ngoại Quái thì theo trình tự xác định ngược lại : Kiến, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn.
Phần trên biểu thị phân ngọn, hiểu là giai đoạn cuối của quá trình. Phần dưới biểu thị phần gốc, hiểu là phần cơ bản của quá trình.
Các hào của các Quái được đánh số 1.2,3.4.5.6 từ dưới lẽn trên.
Hào thành, thịnh, suy hay sở, trung, mạt
Hào dưới cùng của Nội, Ngoại Quái gọi là hàn Thời thành, hay là hào Sơ (các hào 1,4), Hào giữa của Nội, Ngoại Quái gọi là hào Thời Thịnh, hay hào Trung (các hào 2,51, Hào trên cùng của Nội, Ngoại Quái gọi là hào Thời Suy, hay hào Ma((các hào 3.6).
Hào có vị trí Âm, Dương, hào chính, hào bất chính, hào cửu, hào lục
Các hào 1,3,5 gọi là hào có vị trí Dương, các hào 2,4,6 gọi là hào có vị trí Âm. Một hào Dương (hay Âm) ở vị trí Dương (hay Âm) gọi là hào chính, Một hào Dương (hay Âm) ở vị trí Âm (hay Dương) gọi là hào bất chính, Hào có vị trí Dương còn gọi là hào Cửu, hào có vị trí Âm còn gọi là hào Lục.
B-CÁC MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁC HÀO
Sáu hào trong mỗi Quái có những mối quan hệ như sau :
1. Mỗi hào ổ NỘI Quái đều kết hợp với một hào ở Ngoại Quái
- Hào sơ 1 của Nội Quái kết hợp với hào sơ 4 của Ngoại Quái, tạo thành cặp 1-4,
- Hào trung 2 của Nội Quái kết hợp với hào trung 5 của Ngoại Quái, tạo thành cặp 2-5,
- Hào mạt 3 của Nội Quái kết hợp với hào mạt 6 của Ngoại quái, tạo thành cặp 3-6. Trong 3 cặp trên, cổ nhân xem cặp 2-5 là quan trọng hơn cả.
Như đã thấy trước đây, quan hệ này cũng giống như quan hệ giữa các cơ thể vô hình của nhân thể. Sau này, chúng ta sẽ bàn rõ hơn vấn đề này.
2' Quan hệ giữa các hào liên tiếp nhau
Các hào có thể kết hợp với nhau theo trình tự liên tiếp nhau, như
1-2, 2-3, 3-4, 4-5, 5-6,
Trong số cặp này, cổ nhân xem cặp 4-5 là quan trọng hơn cả.
Tuy nhiên, mối quan hệ liên tiếp không được xem quan trọng bằng mối quan hệ sơ - sơ. trung - trung và mạt - mạt.
3. Quái chủ Âm hay chủ Dương
Trong mỗi Quái, nếu số hào Âm nhiều hơn số hào Dương thì Quái đó mang tính Dương (nghĩa là tính của hào có số lượng ít nhất) hay là chủ Dương. Nếu số hào Dương nhiều hơn số hào Âm thì Quái đó mang tính Âm hay chủ Âm.
Ví dụ : Quái Lôi có 5 hào Âm, 1 hào Dương. Đó là một Quái mang tính Dương hay chủ Dương.
C-CÁC HỆ PHỤC HY, HỆ VĂN VƯƠNG, HỆ HỖN THIÊN VÀ HỆ Y DỊCH LỤC KHÍ
CỔ nhân đã xếp 64 Quái theo nhiều trình tự khác nhau.
Hệ Tiên thiên
Vua Phục Hy (?) xếp các Quái theo một trình tự đối xứng cao độ (Hình 15) (tr. 64). Hệ thu được gọi là hệ Phục Hy (hệ Tiên thiên).
Hệ Hậu thiên
Vua Văn Vương lại xếp 64 Quái theo một trình tự kém đối xứng hơn (Hình 16)(tr. 65). Hệ thu được gọi là hệ Văn Vương (hệ Hậu thiên).
Trên thực tế, cũng như trong lý thuyết (giống như trong Vật lý học), các đối tượng mang tính đối xứng cao độ lại không phong phú bằng những đối tượng mang tính đối xứng thấp hơn. Ví dụ : Nhân thể sẽ kém phong phú nếu quả tim được đặt không phải một bên, mà ở tại chính giữa, hoặc nếu hai bán cầu não lại hoàn toàn giống như nhau.
Thành thử, hệ 64 Quái Văn Vương được nghiên cứu nhiều hơn, sâu hơn. Trên thực tế, hệ này liên quan khá nhiều đến cuộc sống "cõi Trần" của chúng ta.
Hệ Hỗn thiên và hệ Y Dịch Lục Khí
Ngoài ra, còn nhiều hệ khác gọi là hệ Hỗn nguyên, hệ Y Dịch Lục Khí mà chúng ta sẽ trình bày sau này.
II - MỘT SỐ NÉT VỀ NỘI DUNG HỆ VĂN VƯƠNG
A-VỀ NỘI DUNG CỦA TÁC PHẨM THẬP DỰC
Trong Triết cổ Đông phương các hệ Văn Vương và hệ Hỗn thiên được các nhà nghiên cứu thế giới bàn khá nhiều. Trong phần này chúng tôi chỉ đề cập đến một số điểm có liên quan đến cấu trúc hệ thống của hệ Văn Vương.
Như chúng ta đã biết, đã ra đời một công trình chú giải về hệ Văn Vương, gọi là Thập Dực hay Thập truyện gồm các phần sau :
1) Phần Thoán Truyện, chia làm hai phần nhỏ :
- Phần Thiên, giải thích ý nghĩa 30 Quái đầu tiên, Phần Hạ giải thích ý nghĩa 34 Quái cuối..
2) Phần Tượng Truyện, cũng chia thành hai phần :
- Phần giải thích các Tượng của 30 Quái đầu, Phần giải thích các Tượng của 34 Quái cuối.
3) Phần Hệ Từ Truyện. Phần này chú trọng về hệ thống, tức là phần thuyết lý, tìm cách hệ thống hóa triết lý nằm trong Kinh Dịch, truy cứu căn nguyên của Dịch học, để suy luận về tác dụng của hệ thống đó. Phần này cũng chia thành hai phần con như trên.
4) Phần Văn Ngôn. Đây là những "lời nói văn hóa", chuyên giải thích chỉ hai Quái Kiền, Khôn.
5) Phần Thuyết Quái Truyện. Phần này bàn nhiều về cái gọi là 'Bói" dựa vào các Quái
6) Phần Tự Quái Truyện. Phần này là phần giải thích thứ tự các Quái.
7) Phần Tạp Quái Truyện. Phần này giải thích (linh tinh) về một số Quái.
Theo nhiều tác giả, về cấu trúc hệ Văn Vương, về sau đã có nhiều tác giả thêm, bớt, cho nên các phần trong Thập Truyện có giá trị không đều, tư tưởng không nhất trí, hơn nữa lại có nhiều chỗ tôi nghĩa... (như ý kiến của tác giả Nguyễn Hiến Lê trong cuốn sách Kinh Dịch, Đạo của người quân tử của ông).
B-YỀ Ý KIẾN CÁC TÁC GIẢ NGUYỄN HIẾN LÊ XUNG QUANH TỰ QUÁI TRUYỆN
Trong phần này, do nhằm xét tính hệ thống của hệ Văn Vương, chúng tôi chú trọng đến phần trình tự các Quẻ (hay Quái), tức là phần Tự Quái Truyện.
Vấn đề trình tự các Quái trong hệ Văn Vương đã hợp lý chưa ?
Để giải đáp, xin trích đăng ý kiến sau của tác giả Nguyễn Hiến Lê trong cuốn sách trên.
"Tự Quái Truyện, tuy ngắn, cũng chia thành hai Thiên : Thiên Thượng về 30 Quẻ đầu, và Thiên Hạ về 34 Quẻ sau. Sở dĩ chia như vậy vì Thiên Thượng mở đầu bằng hai Quẻ Kiền, Khôn, nói về Vũ trụ. Còn những luật trong Thiên Hạ thì bất đầu bằng hai Quẻ Hàm, Hằng nói về nhân sự và những gì xảy ra trong xã hội. Có Trời, Đất (Kiền, Khôn, tức là Vũ trụ) rồi sau mới có vạn vật, nam nữ, vợ chồng : Hàm, Hằng, cha con, vua tôi, lễ nghi... Đó là sự biến hóa tự nhiên trong Vũ trụ.
Nhưng sự thực trong Thiên Thượng lại có những Quẻ nói về nhân sự, như các Quẻ Tụng, Sư, Đồng Nhân, Cổ, Di, Phệ Hạp v.v... Và trong Thiên Hạ cũng có nhiều Quẻ nói về luật Vũ trụ như Tiệm, Tốn, ích, VỊ Tế v.v... Vậy thứ tự các Quẻ không phải luôn luôn có ý nghĩa rành mạch như ý muốn. Lại có khi có tác giả cố ý gò ép để cho có mối liên hệ về ý nghĩa giữa các Quẻ trước sau. Chẳng hạn là : "Có Trời, Đất - tức là Kiền, Khôn - rồi vạn vật mới sinh ra. Đầy trong khoảng Trời,
| Đất là Vạn vật, cho nên tiếp tới Quẻ Truân, Truân là đẩy, Truân là lúc vạn | vật |
|---|---|
| mới sinh ra. Vạn vật mới sinh ra thì còn non trẻ, mù mờ, cho nên tiếp tới là | Quẻ |
| Mông, Mông là mù mờ, non trẻ. Mà vạn vật còn non trẻ thì phải nuôi, cho | nên |
tiếp theo là Quẻ Nhu, Nhu là ăn uống. Mà ăn uống tất sẽ có kiện cáo, cho nên
tiếp theo là Quẻ Tụng, Tụng là kiện cáo. Mà kiện cáo thì tất nhiên phải có nhiều người đứng lên, nên tiếp theo là Quẻ Sư, Sư là quần chúng, là đông người, v.v..."
Cách giải thích trên, tác giả Nguyễn Hiến Lê biểu thị thái độ không đồng tính. Ông nói :
"Nhưng tại sao "ân uống tất có kiện cáo" ? Mà kiện cáo đâu có nghĩa là đông người như chiến tranh đình đám chẳng hạn ? Với sự giải thích này, không tránh khỏi thái độ kiên cưỡng".
"Lời giải thích về Quẻ Cấu cũng rất gượng ép. Quẻ trên nó là Quẻ Quải. Quải có nghĩa là quyết, phán quyết. Phán quyết xong mới biết lành hay dữ, tất có người mà gập gỡ (?). Cho nên người ta đã giải thích rằng, sau Quẻ Quải là Quẻ Cấu, Cấu là gặp gỡ (?)".
"Để giải thích, Tự Quái Truyện có khi dùng một nghĩa khác với nghĩa trong Thoán Từ và Hào Từ. Như với Quẻ Như, trong Tự Quái Truyện. Quẻ này được hiểu theo nghĩa là cần thiết thức ăn, để cho có một mối liên hệ với Quẻ Mông (nhỏ thở đứng trước nó : trẻ thơ cần được nuôi bằng thức ăn cần thiết. Nhưng trong Thoán Từ và Hào Từ thì Nhu lại có nghĩa là chờ đợi. Đối với Quẻ Tiểu Súc cũng vậy : Tự Quái Truyện dùng theo nghĩa Súc là nuôi. Mà Thoán Từ và Hào Từ thi cho Súc là ngăn cản. Với Quẻ Đại Súc, Hào Từ cũng cho Súc là ngăn cản, nhưng Thoán Từ lại cho Súc là súc tích”.
Như thế là - theo chúng tôi - có khả năng còn thiếu một cái gì logic (logic nội tại) ít nhất trong thứ tự các Quẻ của hệ Văn Vương. Cho nên cần có sự nghiên cứu nghiêm túc về mặt này
C - DANH SÁCH VÀ THỨ TỰ CÁC QUẺ
Chúng tôi ghi lại sau đây danh sách và thứ tự, ý nghĩa các Quẻ của hệ Văn Vương
Chu dịch Thượng kinh
| 1) Quẻ Kiền, Bát Thuần Kiền | Trời |
| 2) Quẻ Khôn, Bát Thuần Khôn | Đất |
| 3) Qué Truân, Thủy Lôi Truân | Đầy, Mới sinh |
| 4) Quẻ Móng, Sơn Thủy Mông | Mờ mịt. Còn non |
| 5) Quẻ Nhu, Thủy Thiên Nhu | Đạo ăn uống |
| 6) Quẻ Tụng, Thiên Thủy Tụng | Kiện cáo |
| 7) Qué Su, Dịa Thủy Sư | Đông, Quần chúng |
| 8) Quẻ Tỳ. Thủy Địa Tỳ | Thân gần |
| 9) Quẻ Tiểu Súc, Phong Thiên Tiểu Súc | Chúa góp |
| 10) Quẻ Lý, Thiên Thạch Lý | Lễ phép |
| 11) Qué Thái, Địa Thiên Thái | Thông suốt |
| 12) Quẻ BÍ, Thiên Địa Bĩ | Bế tắc |
| 13) Qué Đồng Nhân, Thiên Hỏa ĐồngNhân | Cùng người |
| 14) Quẻ Đại Hữu, Hoa Thiên Đại Hữu | Có nhiều |
| 15) Quẻ Khiêm, Địa Sơn Khiêm | Khiêm tốn |
| 16) Qué Dụ, Lôi Địa Dự | Vui |
| 17) Quẻ Tùy, Trạch Lôi Tùy | Theo |
| 18) Quẻ Cổ, Lôi Phong Cổ | Việc |
| 19) Quẻ Lâm, Địa Trạch Lâm | Lớn |
| 20) Quẻ Quán, Phong Địa Quán | Xem |
| 21) Quẻ Phệ Hạp, Hỏa Lôi Phệ Hạp | Hợp lại |
| 22) Quẻ Bí, Sơn Hỏa Bí | Trang sức |
| 23) Quẻ Bác. Địa Sơn Bác | Bóc lột |
| 24) Qué Phục, Địa Lôi Phục | Trở lại |
| 25) Quẻ Vô Vọng, Thiên Lôi Vô Vọng | Không càn, bậy |
| 26) Quẻ Đại Súc, Sơn Thiên Đại Súc | Chứa chất |
| 27) Qué Di, Sơn Lôi Di | Nuôi |
| 28) Quẻ Đại Quá, Trạch Phong Đại Quá | Thái quá |
| 29) Quẻ Khảm, Bát Thuần Khảm | Hãm |
| 30) Quẻ Ly, Bát Thuần Ly | Bám dính |
Chu dịch Hạ kinh
| 31) Qué Hàm, Trạch Sơn Hàm | Giao cảm |
| 32) Qué Hằng, Lôi Phong Hằng | Lâu dài |
| 33) Quẻ Độn, Thiên Sơn Độn | Lui đi |
| 34) Quẻ Đại Tráng, Lôi Thiên Đại Tráng | Lớn mạnh |
| 35) Quẻ Tấn, Hỏa Địa Tấn | Tiến dần |
| 36) Quẻ Minh Di, Địa Hỏa Minh Di | Tổn hại |
| 37) Quẻ Gia Nhân, Phong Hỏa Gia Nhân | Người nhà |
| 38) Quẻ Khuê, Hỏa Trạch Khuê | Ngang trái |
| 39) Quẻ Kiển, Thủy Sơn Kiển | Tai nạn |
| 40) Qué Giải, Lôi Thủy Giải | Cỏi mở |
| 41) Quẻ Tốn, Sơn Trạch Tốn | Tổn thất |
| 42) Quẻ Ích, Phong Lôi Ích | Thêm vào |
| 43) Quẻ Quải, Trạch Thiên Quải | Quà quyết |
| 44) Quẻ Cấu, Thiên Phong Cấu | Gặp gỡ |
| 45) Qué Tụy, Trạch Địa Tụy | Tụ hợp |
| 46) Quẻ Thắng, Địa Phong Thăng | Lên |
| 47) Quẻ Khốn, Trạch Thủy Khốn | Khốn cùng |
| 48) Qué Tinh, Thủy Phong Tỉnh | Giếng |
| 49) Quẻ Cách, Trạch Hỏa Cách | Cài cách |
| 50) Quẻ Dinh, Hỏa Phong Đỉnh | Cái vạc |
| 51) Quẻ Chấn, Bát Thuần Chấn | Chấn động |
| 52) Quẻ Cấn, Bát Thuần Cấn | Ngăn chặn |
| 53) Quẻ Tiệm, Phong Lôi Tiệm | Tiến dần |
| 54) Qué Quy Muội, Lôi Trạch Quy Muội | Về nhà |
| 55) Quẻ Phong, Lôi Hỏa Phong | Lớn lên |
| 56) Quẻ Lũ, Hoa Sơn LỮ | Đi xa |
| 57) Quẻ Tốn, Bát Thuần Tốn | Vào |
| 58) Quẻ Đoài, Bát Thuần Đoài | Vui |
| 59) Quẻ Hoán, Phong Thủy Hoán | Lìa tan |
| 60) Quẻ Tiết, Thủy Trạch Tiết | Hạn chế |
| 61) Quẻ Trung Phu, Phong Trạch Trung Phu | Tin trong lòng |
| 62) Quẻ Tiểu Quá, Lôi Sơn Tiểu Quá | Nhỏ hơn |
| 63) Quẻ Ký Tế, Thủy Hỏa Ký Tế | Sự đã thành |
| 64) Quẻ Vị Tế, Hỏa Thủy Vị Tế | Việc chưa xong |
| Bảng các Quẻ Văn Vương kinh điển B/A (ngoại/nội) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A→ | 1THỦY | 2ĐỊA | 3LÔI | 4PHONG | 6THIÊN | 7TRẠCH | 8SƠN | 9HÓA |
| 1THỦY | 29T.KHÁMHãm | 08TỶThầngần | 03TRUÂNMớisinh | 48TỈNHGiếng | 05NHUĐạoăn uống | 60TIẾTHạnchế | 39KIỀNTainạn | 63KÝ TẾSự đãthành |
| 2ĐỊA | 07SƯĐôngQ.chúng | 02T.KHÔNĐất | 24PHỤCTrò | 46THĂNGLên | 11THÁIThôngsuốt | 18LÂMLớn | 15KHIÊMKhiêmtốn | 36M.DITổnhại |
| 3LÔI | 40GIẢImỏ | 16DỰVui | 51T. CHẤNChấndộng | 32HẰNGNgănchặn | 34D.TRGLớnmạnh | 54Vềnhà | 62T. QUÁNhỏhơn | 55PHONGLớnmạnh |
| 4PHONG | 59HOÁNLiatan | 20QUÁNXem | 42ÍCHThêmvào | 57T.TỐNVào | 09T.SÚCChúagóp | 61T.PHUTin tronglòng | 53TIỆMTiếndần | 37G.NHÂNNgườinhà |
| 6THIÊN | 05TỤNGKiệncáo | 12Bếtắc | 25V.VỌNGKhôngcần, bậy | 44CẤUGặpgỡ | 01T.KIẾNTrời | 10LÝLễphép | 33ĐỘNLuidi | 13Đ.NHÂNCùngngười |
| 7TRẠCH | 47KHỐNKhốncùng | 45TỤYTụhợp | 17TÙYTheo | 28D.QU ÁTháiquá | 43QUÁIQuảquyết | 58T.ĐOÀIVui | 31HÀMGiaocảm | 49CÁCHCài cách |
| 8SƠN | 04MÔNGMờ mịtcòn non | 23BÁCBóclột | 27DINuôi | 18CỔViệc | 26D. SÚCChứachất | 41TỔNTổnthất | 52T.CẤNNgănchặn | 22BÍTrangsức |
| 9HOA | 64VỊ TẾViệcchưaxong | 35TẦNTiếndần | 21P.HẠPHợplại | 50ĐỈNHCáivạc | 14Đ. HỮUcónhiều | 38KHUÊNgangtrái | 56LỮĐixa | 30T.LYBámdính |
VÀ Ý NGHĨA TỪNG QUẺ
Cách dánh số các Quẻ của hệ Văn Vương như trong Bảng trên (gọi là Tự Quái truyện) là một trong những vấn đề quan trọng bậc nhất của Kinh Dịch. Chúng ta sẽ dề cập đến vấn đề này trong chương sau.
Ví dụ : Qué 64 gọi là Hỏa Thủy Vị Tế (B theo cột = Hỏa, A theo hàng = Thủy). Quẻ 27 gọi là Sơn Lôi Di (B theo cột = Sơn, A theo hàng = Lôi), Quẻ 63 gọi là Thủy Hỏa Ký Tế (B theo cột = Thủy, A theo hàng = Hỏa), Quẻ 14 gọi là Quẻ Hòa Thiên Đại Hữu (B theo cột = Hỏa, A theo hàng = Thiên).
III - TINH HOA CỦA KINH DỊCH
Trong phần này chúng tôi chỉ nhắc đến các Tinh hoa của Kinh Dịch, có liên quan đến góc độ nghiên cứu theo phương pháp nghiên cứu cấu - trúc hệ thống của chúng tôi.
THIÊN NHÂN HỢP NHẤT, DƯƠNG XƯỚNG ÂM HỌA
Dịch học lấy Thiên Đạo đế hiểu Nhân Đạo, Đạo Người và Đạo Trời không rời nhau. Đó là nội dung của nguyên lý Thiên-Nhân hợp nhất, nhịp sống con người phải hòa theo nhịp sống của Thiên nhiên. Điểm này chúng ta đã nói nhiều lần, ở đây chỉ nhác lại.
Khái niệm Âm Dương là một "khái niệm mờ" Chủ nghĩa tất định phương Tây chỉ công nhận những "khái niệm rõ”. Vì thế. các nhà khoa học theo Duy lý tất định thực khó mà hiểu Dịch. Âm Dương tương sinh tương hóa, tương ứng tương cầu. Nếu Âm Dương xung khác nhau theo chiều loại nhau thì đó là trạng thái Bỉ loạn. Bỉ loạn là quá trình đi từ Nhất nguyên đến Nhị nguyên, tách rời Âm Dương với nhau, rồi loại nhau.
Nếu Âm Dương giao hòa, hòa xướng với nhau thì đó là trạng thái Thái bình. Thái bình là quá trình đi từ Nhị nguyên trở về lại Nhất nguyên, từ Lưỡng Nghi trở về lại Thái Cực. Đó là con đường con người tìm cách sống hòa hợp với Thiên nhiên.
Trái lại, con người tưởng mình làm ông chủ của Thiên nhiên, với nguyên lý bài trung, đối lập với Thiên nhiên và cuối cùng phá hủy môi trường sống, đang diện đối diện với số phận của mình...
LUẬT PHẢN PHỤC, TUẦN HOÀN
Âm Dương thay phiên nhau trong quá trình tương giao, chẳng hạn Thịnh cực thì tất Suy, vật Cùng tắc Biến, mà Biến là Phản Phục.
Phản Phục là phục hồi lại Phản để khi Chính đề đến trạng thái cực (thái quá). Quá trình Phản của Dương là Phục lại Âm, và Phản của Ằm là Phục lại Dương. Hết Phục rồi Phản, hết Phản lại Phục, tạo nên cái tuần hoàn của mọi quá trình biến hóa (Dịch).
CỔ nhân đã có những câu sau :
"Đạo lớn là đi, đí là đi xa, đi ra là quay trở lại"
"Hết rồi thì phải bắt đầu trở lại, đó là sự vận hành của Trời"
"Không có cái gì có đi mà không trở lại"
"Dạo Phản Phục, bảy ngày lại trở về, đó là sự vận hành của Đạo Trời"
"Tiến rồi lui, lên rồi xuống... qua qua lại lại mãi mà không thôi"
"Người Quân tử lúc yên không quên lúc loạn”
"Họa là chỗ tựa của Phúc, Phúc là chỗ nấp của Họa"
"Trong cái còn, đã nằm sẵn cái mất"...
Chủ nghĩa Duy lý với nguyên lý bài trung làm sao chấp nhận nổi những chân lý này !
IV - PHƯƠNG PHÁP LUẬN TIẾP CẬN HỆ THỐNG CỦA KINH DỊCH CÁC CẤU TRÚC CHỨC NĂNG,
BẢN THỂ - GENETIC, VÀ LOGIC CỦA KINH DỊCH
Bây giờ ta nói đến phương pháp luận tiếp cận hệ thống của Kinh Dịch - Triết cổ Đông phương.
CẤU TRÚC CHỨC NĂNG
Rõ ràng những điều nói trên biểu thị CHỨC NĂNG PHÓ Quát HỆ THỐNG.
CẤU TRÚC BẨN THÊ-GENETIC
Về cấu trúc này. chúng tôi sẽ dành cho một số chương sau. Cần lưu ý đặc biệt rằng nếu các hệ thống đã mang được cấu trúc bản thể thì chúng đồng thời cũng mang được cả cấu trúc genetic và logic rồi, do bản thể tính đã bao hàm cả tính genetic, cà tính logic.
Chẳng hạn chúng ta có các biểu hiện sau của cấu trúc genetic :
| NHỮNG VÍ DỤ VỀ CẤU TRÚC | GENETIC THIÊN - ĐỊA - NHÂN | |
|---|---|---|
| Tiên thiênKhông gian Âm | Hậu thiênKhông gian Dương | |
| Dương xướngDương Tượng | Âm họaÂm Hình | |
| Cơ thể Ketheric mẫu s>hay Tâm thần cao cấp | Các Cơ thể vô hình khácCơ thể Tâm thần | |
| Cơ thể Cảm xúc cao cấp => | Cơ thể cảm xúc | |
| Có thể Etheric mẫu | Cơ thể Etheric => Cơ thểhữu hình | |
| Mệnh Môn Hỏa => | Điều khiển mọi tiềm năngnăng lượng và nhiệt lượngtrong toàn bộ cơ thể. | |
Nếu không mang tính genetic và tính logic, Bản thể không tồn tại được ; Cái gì đã tồn tại - dù ở cỗi hữu hình hay vô hình - ất phải có các cấu trúc genetic và logic. dù chúng ta hiện nay chưa đủ sức phát hiện được.
CẤU TRÚC LOGIC
Về mặt cấu trúc logic, thì các hệ 8 Quái và 64 Tiên thiên - Hậu thiên, hệ Hỗn thiên phải :
- Tuân thủ các nguyên lý cơ bản của Triết cổ Đông phương, như tính Một, tính Sinh Khắc... xem là những xuất phát điểm.
- Mặt khác, các hệ đó phải chứa các tiền để của các hệ con nằm trong đó, do tính logic - genetic,
- Mặt khác, do mang tính chất một khoa học tiên để, học thuyết vì đại Triết cổ Đông phương này mang được tính logic toán học (từ các hệ phương trình giải ra được các tính chất Âm - Dương, Sinh - Khác, ổn định, thích nghi...).