Cảm nghĩ của nhà văn Xuân Cang — “Cho một hành trình văn học trở về nguồn”

Cảm nghĩ của nhà văn Xuân Cang

"CHO MỘT HÀNH TRÌNH VĂN HỌC TRÒ VỀ NGUồN"

Bo một sự tỉnh cờ có yếu tố tâm linh mà tôi có hân hạnh trở thành một trong số rất ít người đọc đầu tiên công trình nghiên cứu

TÍCH HỢP ĐA VĂN HÓA ĐÔNG TÂY CHO MỘT CHIẾN LƯỢC GIÁO DỤC TƯƠNG LAI

của Giáo sư Nguyễn Hoàng Phương, trọn bộ 7 tập, vào khoảng 800 trang bản thảo, Còn rất nhiều vấn để tôi chưa hiểu được, nhưng về những gì mà tôi có khả năng tiếp cận bằng những năm trăn trở sáng tác gần đây, tôi có mối đồng cảm sâu sắc và hoàn toàn tán thành phương hướng tìm tòi khám phá của tác giả. ông đã bỏ vào đây một thời gian rất dài nghiên cứu trong căn nhà 15 mét vuông 16-Hàng Chuối Hà Nội, nơi mà các bạn bè quốc tế và trong nước đã có nhiều dịp lui tới thăm hỏi, cổ vũ.

Tôi hết sức tâm đắc với những phát kiến sau đây :

Kinh) Dịch, kho tàng triết phương Đông cổ xưa cách đây vài nghìn năm, nay đã được chứng minh và hình thức hóa bằng lý thuyết toán học tập mờ hiện đại. Đây là sự gặp gỡ của hai nền văn minh Đông-Tây, xu hướng ngả về phương Đông của những trào lưu tiêu biểu của văn minh phương Tây. Từ đây, đã xuất hiện sự tích hợp đa văn hóa Đông-Tây trên cơ sở của Kinh Dịch, báo hiệu những kỳ tích mới của thế kỉ 21.

Những công trình nghiên cứu về Đông Y, về Thời Châm, về Độn Giáp, Thái Ất thực sự là những cơ sở liên kết Đông Tây về y học, liên kết khoa học dự báo phương Đông thường gọi là Bói toán với Tương lai học phương Tây.

Tôi có nghiên cứu ít nhiều về Kinh Dịch, và khi càng đi sâu vào thế giới của Kinh Dịch tôi càng khám phá mỗi ngày một điều mới lạ, huyền bí, nó có rất nhiều khía cạnh gần gũi với phép biện chứng của Mác. Khả năng khái quát của nó rất uyên thâm cũng như khả năng ứng dụng trong thực tiễn của nó là kỳ diệu. Tôi đã không ít lần bối rối trong cuộc sống và thử tìm đến với Kinh Dịch, thì bao giờ tôi cũng tìm được những dự báo và những lời khuyên ứng nghiệm. Tôi trộm nghỉ rằng giá như các nhà triết học hiện đại cũng như các lý luận gia, các chính khách nước ta để tâm nghiên cứu kho tàng minh triết này, đối chiếu, so sánh, liên kết với kho

tàng chủ nghĩa Mác-Lênin, thì biết đâu đấy nó sẽ mở ra cho chúng ta những chân trời mới không riêng trong lĩnh vực triết học, mà trong chính trị xã hội học, tương lai học, văn học... Kinh Dịch khởi nguồn từ Trung Hoa nhưng nó bao quát các trào lưu triết học phương Đông và ngày nay nó trở thành kho tàng văn minh của loài người. Nó xứng đáng được chúng ta đưa vào chương trình nghiên cứu ở một tầm cao với những khả năng tương xứng.

VIỆT NAM có những đóng góp đáng kể vào việc phát triển văn minh Kinh Dịch, nhờ vậy đã tồn tại hàng nghìn nâm dưới những sức ép của thử thách thời đại. Có những đại diện xuất sắc của mình tham gia vào văn minh Kinh Dịch như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn, Nguyễn Du, Phan Bội Châu, Ngô Tất Tố và nhiều người khác được kể đến trong công trình nghiên cứu. Trong xu hướng thế mạnh Thái Bình Dương, sau Nhật Bản và Trung Hoa, người ta đặt hi vọng nhiều vào điểm sáng Việt Nam. Bởi vì ở Việt Nam có những bằng chứng cho thấy trong suốt hàng nghìn năm lịch sử của mình, ưu thế triết học phương Đông luôn nổi trội trong hệ thống hành vi người Việt, chỉnh vỉ vậy đã liên kết Đông Tây, phát huy sức mạnh tổng hợp thời đại, làm nên những thắng lợi kỳ vỉ trong nửa thế kỷ nay.

Tôi trộm nghỉ rằng HỒ CHÍ MINH chính là một đại diện xuất sắc của sự liên kết, sự tích hợp này. Rằng chúng ta không nghiên cứu Kinh Dịch thì không thể hiểu được tư tưởng Hồ Chí Minh. Chữ Thời trong tư tưởng Hồ Chí Minh có bóng dáng chữ Thời trong Kinh Dịch ?

Con người tâm linh chính là một hiện thực, nguồn gốc mọi sự sáng tạo của con người hành tinh. Các tác giả đã giới thiệu kết quả khám phá của khoa học thế giới về 7 cơ thể vô hình gắn bó với cơ thể vật lý của con người, và chứng tỏ sự hiện diện của các cơ thể vô hình ấy trong các hào âm dương của các quẻ của Văn Vương trong Kinh Dịch, thật là kỳ diệu. Chính sự phát hiện ra cơ chế tầm linh cắt nghĩa cho ta thấy vì sao người xưa trong những điều kiện cụ thể của mình đã khám phá ra những quy luật huyền diệu mà ngày nay còn là sự bí mật đối với khoa học. Tôi tâm đác với dự báo rằng cơ chế tâm linh sẽ có vai trò tạo ra sự phục hưng nghệ thuật thế kỷ sắp đến, cả ở Việt Nam.

Cơ chế tâm linh đã đi vào nghệ thuật Việt Nam tạo nên những hình tượng nghệ thuật bất hủ như Thánh Gióng, Mỵ Châu Trọng Thủy, Mỵ Nương Trương Chi, Thăng Long, Hồ Hoàn Kiếm, Phật Bà nghìn mắt, nghìn tay...

Trong khi đó thì văn học hiện đại chỉ còn lác đác đây đó một vài tác phẩm có bóng dáng tâm linh con người. Nhưng nếu ta có dịp trò chuyện với các nghệ sĩ tài năng, ta sẽ thấy họ kể đến những tỉnh huống xuất thần không thể nào hiểu nổi trong quá trình sáng tác, những ngẫu hứng, những đam mê, những phiêu lưu cùng những tia chớp lóe lên làm nên sự nghiệp. Và đó chính là những yếu tố tâm linh trong sáng tạo, chính nó làm nên cái hồn của tác phẩm, và cái cơ chế của nó hình như chưa bao giờ là đối tượng nghiên cứu của các nhà khoa học.

Trở về với cơ chế tâm linh chính là một hành trình văn học về nguồn, một cuộc về nguồn đầy hứa hẹn.

Thời gian gần đây, tôi có thử làm một cuộc phiêu lưu trong một tác phẩm đang soạn trên máy vi tính mang tên Cuộc hành trình di tìm mình. Trong đó, trên cơ sở hiểu biết ít ỏi về Kinh Dịch, tôi thử khám phá cội nguồn các nhân vật và

thế giới tâm linh cùng thế giới vật lý đã làm nên bản chất của họ, cuộc đời của họ. Đúng là một cuộc phiêu lưu vi tôi đã chịu nhiều thử thách, kể cả sự trừng phạt của chính thế giới tâm linh mà tôi mon men lần tới. có đôi khi do "nhìn bông hoa mà không thấy sự huyền bí cứa hoa" lAlbert Einstein!, đối khi thiếu lòng tôn kính. Nhưng cũng chính các quẻ của Kinh Dịch đã giúp tỗi vượt qua những thử thách đó. và những trang hiện ra trên màn hình tivi cũng đấy huyền bí như một thấy phù thủy hiện đại, cảm thấy lung linh cái gì đó mình chưa từng có trong cả quá trinh sáng tạo mấy chục năm nay. Và cuộc gặp gỡ với tác phẩm TÍch hợp da văn hóa Đông Tây, cho một chiến lược giáo dục tương lai đã khuyến khích tôi rất nhiều. Vấn là một cuộc phiêu lưu. bởi vi còn đây trác trở, còn đây những huyến vi trong tư duy và cảm xúc và chưa biết cái gì sẽ hiện lên trên màn hình. bởi vì còn phải kiếm sống và hoạt động trong xã hội đang đổi mới, đổi phó với nhiều sự rủi ro của số phận và thân phận. Nhưng có cái gì đó vẫn kích thích tôi lấn dò, luồn lách trong những tìm kiếm đầy hào hứng. Vì cùng với những tìm kiếm ấy, còn có những khám phá cho tôi hé thấy những chân trời lấp lánh những màu sắc huyển ảo những hiện thực và đấy hấp dẫn, như Tích hợp da văn hóa Đông Tây, cho một chiến lược giáo dục tương lai này. Nên tôi yên tâm đi và cảm thấy cái mệnh của mình từ nay hình như gắn bó với hướng đi này., x.c.

(trang để trắng trong bản in)